Meet je eigen verbruik voordat je gaat plannen

Welke meetbronnen heb je nodig?

Gebruik de zonneproductie uit een geschikte omvormer- of productiemeter en de netafname en teruglevering uit je slimme meter. Een P1-meter meet de uitwisseling met het net. De zonnestroom die meteen in huis wordt gebruikt, gaat niet eerst door die netmeting. Daarom is alleen teruglevering onvoldoende om je totale opwek vast te stellen.

• Noteer bron, apparaatmodel, begin- en eindmoment en eenheid.
• Neem bij alle bronnen precies dezelfde periode en tijdzone. Let op zomer- en wintertijd.
• Gebruik energie in kWh. Vermogen in watt of kW kun je niet als periodeverbruik overnemen.
• Heb je alleen oplopende tellerstanden? Trek de beginstand van de eindstand af. Noteer een meterwissel of reset.

De eenvoudige berekening hieronder geldt voor een woning zonder batterij, andere opwek of energiedeling. Bij zo’n opstelling zijn aanvullende metingen nodig. Lees ook wat je slimme meter registreert.

Print je lege meetblad en houd zeven perioden bij

Open het printbare zonnestroommeetblad

Het blad is gratis en bevat geen ingevulde onderzoeksresultaten. Gebruik in je browser Afdrukken of opslaan als PDF. Vul het na het afdrukken zelf in. Je hoeft geen account aan te maken en je metingen worden via dit blad niet naar ThuisSaldo gestuurd.

1. Kies zeven opeenvolgende perioden, bijvoorbeeld dagelijks van 00.00 tot 00.00 uur.
2. Noteer per periode de zonneproductie, netafname en teruglevering in kWh.
3. Schrijf bijzonderheden op: zon of bewolking, aanwezigheid, een laadbeurt of ander groot verbruik.
4. Markeer een ontbrekende meting als ontbrekend. Een leeg veld is geen nul.
5. Tel alleen complete, vergelijkbare perioden op en vermeld hoeveel perioden dat zijn.

Bekijk voor kortere taken ook de beschikbare meetintervallen rondom de taak. Een dagsom vertelt niet op welk moment verbruik en opwek samenvielen. Heb je alleen dagsommen, trek dan geen precieze conclusie over één wasbeurt.

Bereken direct gebruik en zelfvoorziening apart

Zonder opslag of andere energiestromen geldt voor dezelfde periode:

• Direct gebruikte zonnestroom = zonneproductie min teruglevering.
• Totaal woningverbruik = direct gebruikte zonnestroom plus netafname.
• Eigen verbruik = directe zonnestroom gedeeld door zonneproductie, maal 100%.
• Zelfvoorziening = directe zonnestroom gedeeld door totaal woningverbruik, maal 100%.

Tel voor een weekpercentage eerst de kWh op. Neem niet het gemiddelde van zeven dagpercentages: een kleine en grote productiedag tellen anders even zwaar. Is de noemer nul, dan is dat percentage niet berekenbaar.

Een fictief rekenvoorbeeld, geen meting

Stel dat dezelfde week 160 kWh productie, 110 kWh teruglevering en 70 kWh netafname laat zien. Dan blijft 50 kWh zonnestroom in huis en is het woningverbruik 120 kWh. Het eigen verbruik is 50 ÷ 160 = 31,25%. De zelfvoorziening is 50 ÷ 120 = 41,67%, afgerond op twee decimalen. Het zijn twee verschillende vragen met dezelfde 50 kWh als teller.

Controleer afwijkingen voordat je conclusies trekt

• Teruglevering groter dan productie? Controleer perioden, meeteenheden, ontbrekende productiegegevens en eventuele opslag of andere bronnen. Zet een negatieve uitkomst niet automatisch op nul.
• Ontbreekt een interval? Laat het als ontbrekend staan; gebruik alleen bij alle bronnen complete perioden.
• Verschillende klokken of afronding? Vergelijk meetgrenzen en noteer de onzekerheid. Een klein verschil is nog geen bewezen gedragsverandering.
• Een batterij of energiedeling? Gebruik een passende energiebalans met de aanvullende stromen. Dit eenvoudige blad bewijst dan geen direct zonnestroomgebruik.

Een week met veel zon of juist weinig aanwezigheid is geen jaargemiddelde. Bewaar je eigen brongegevens, maar publiceer geen adres, accountgegevens of volledige factuur. In de methodologie voor eigen metingen staat hoe je een resultaat controleerbaar houdt.

Verschuif één taak die je toch al uitvoert

Kies een taak met een passende starttijd en volg de instructies van het apparaat. Gebruik alleen aanwezige, geschikte instellingen en verander geen elektrische aansluiting voor deze proef. Extra wassen om zonnestroom op te maken is geen besparing.

1. Schrijf vooraf op wat je wilt onderzoeken en welk tijdvak past bij je aanwezigheid.
2. Laat andere grote verbruikers zo mogelijk niet precies tegelijk starten.
3. Noteer programma, begin en einde en andere veranderingen in huis.
4. Vergelijk achteraf opwek, netafname en teruglevering over overeenkomstige intervallen.
5. Herhaal op verschillende dagen en behoud alleen een routine die praktisch zinvol is.

Lees het meetvoorbeeld voor een wasmachine en het plan voor meerdere apparaten. Zonder vergelijkbare omstandigheden kun je een verschil niet alleen aan de planning toeschrijven.

Van kWh naar een voorzichtig kostenscenario

Een meting in kWh is nog geen besparing in euro’s. Meer direct gebruik kan tegelijk minder netafname en minder teruglevering betekenen. Neem daarom vermeden inkoop, gemiste terugleververgoeding, terugleverkosten en toepasselijke saldering samen mee. Tel dezelfde kWh niet twee keer als voordeel.

Volgens de Rijksoverheid stopt de wettelijke salderingsregeling op 1 januari 2027. Je eigen contract en tarieven blijven van belang. Verken de aannames met de rekenhulp eigen verbruik en vergelijk het regelverschil met de salderingscalculator. Een scenario is geen voorspelling van toekomstige tarieven.

De ThuisSaldo-app en automatische planning zijn nog in ontwikkeling. Het meetblad werkt met je bestaande bronnen; het belooft geen appkoppeling of automatische bediening.

De rekenhulpen vragen om jaargegevens. Neem een meetweek niet rechtstreeks over als jaaropwek, jaarverbruik of representatief jaarpercentage. Gebruik volledige jaargegevens of benoem een afzonderlijk, onderbouwd jaarscenario; een herfstweek laat zich niet betrouwbaar vermenigvuldigen tot een jaar.